Volwassenen

  /    /  Volwassenen

Ergotherapie kan mensen helpen zo zelfstandig mogelijk te functioneren, ondanks hun beperking(en). Deze beperkingen kunnen het gevolg zijn van een hersentrauma, de ziekte van Parkinson, een ongeval, MS, CVS, een depressie, … De ergotherapeut luistert naar de hulpvraag en maakt een handelingsplan op. Het doel is de cliënt de meest normale, alledaagse handelingen terug zelfstandig te laten uitvoeren. Dit kan door middel van hulpmiddelen, specifieke technieken en/of de aanpassing van de omgeving. Enkele voorbeelden van concrete hulp door een ergotherapeut: technieken om de rug te sparen bij strijken, koken, boodschappen doen, het terug aanleren om zelfstandig te kunnen koken, het uitbouwen van een nieuwe en/of aangepaste vrijetijdsbesteding en dergelijke meer. De ergotherapeut biedt hierin advies, begeleiding en training op maat.

 

CVA

CVA is de medische term voor een beroerte. De afkorting staat voor “cerebrovasculair accident”. Onze hersenen bepalen wie en wat we zijn in ons doen, denken en voelen. Bij een beroerte ontstaat er beschadiging van hersenweefsel. Deze beschadiging heeft een impact op het voelen en bewegen (motoriek) en op het emotioneel/ cognitief functioneren. De ernst van de gevolgen is afhankelijk van de plaats en grootte van de beschadiging. De beperkingen zijn voor iedere persoon verschillend en worden beïnvloed door persoonlijke kenmerken (leeftijd, geslacht, mentaliteit, …) en omgevingskenmerken (huisvesting, beroep, hobby, …). Naast fysieke beperkingen kunnen ook cognitieve problemen het zelfstandig functioneren belemmeren. Gedeeltelijk blind zijn, moeite hebben met emotieregulatie, zich “anders” gedragen (snel boos zijn, ontremd, verdrietig, uitbundig), moeilijkheden met onthouden of een planning maken, …Taken zoals de telefoon opnemen, thee of koffie zetten, de uitgang van het winkelcentrum vinden, een eitje bakken en dergelijke lukken niet meer. Voor vele mensen zijn dit dagelijkse activiteiten, waarbij je niet stil hoeft te staan hoe ze uitgevoerd moeten worden. Na een hersenletsel kan het echter zijn dat deze taken niet meer zo vanzelfsprekend zijn. Na revalidatie in het ziekenhuis of revalidatiecentrum is het belangrijk om de terug verworven mogelijkheden te behouden en/of nog verder uit te bouwen in de thuissituatie. Tijdens de opname wordt er zoveel mogelijk ingespeeld op deze thuissituatie. Maar het is eenmaal thuis dat men geconfronteerd wordt met de problemen van alledag. De hulpvraag stopt niet na het revalidatieproces. Als ergotherapeut aan huis trachten wij in te gaan op deze hulpvraag: hoe kan je het geleerde gebruiken en op zoek gaan naar oplossingen in de dagdagelijkse realiteit.

 

Senioren en ouderen

De vergrijzing van de maatschappij betekent concreet dat er meer senioren en ouderen zijn, die mogelijks hulp nodig hebben bij bepaalde activiteiten.

 

Jonggepensioneerden of senioren.

Deze bevolkingsgroep is vaak nog zeer dynamisch. Ze bruisen van mogelijkheden op fysiek en psychosociaal vlak, zijn emotioneel stabiel en aanschouwen ‘hun oudere dag’ als een nieuwe uitdaging.

 

Ouderen op leeftijd of bejaarden.

Deze groep vertoont een hogere graad van kwetsbaarheid (op z’n minst op lichamelijk vlak). Ze worden sterker geconfronteerd met verliezen en de beperkingen die daaruit voortkomen. Het geheugen kan het laten afweten, er kunnen concentratieproblemen opduiken, er is eveneens en beperkter leervermogen, … Daarnaast kan er ook sprake zijn van andere medische aandoeningen.

 

Ouderen die aankijken tegen het perspectief van het einde.

Deze mensen wensen zich vooral te richten op levenskwaliteit i.p.v. –kwantiteit. Een ergotherapeut kan advies geven bij het inrichten van een ziekenkamer, ondersteuning en training van de mantelzorgers, hulpmiddelen voorstellen en dergelijke meer.

 

 

Net zoals er grote verschillen zijn bij jonge mensen, zijn er eveneens grote verschillen in het leven bij ouderen. Velen hebben een actief en gezond leven, terwijl anderen zich moeten aanpassen aan een leven met bepaalde beperkingen. Het is de kracht van de ergotherapeut, samen met de oudere, om deze beperking om te zetten in een nieuwe uitdaging. Het is ook belangrijk om het beeld dat de maatschappij over ouderen schetst, te doorbreken. Ouderen worden vaak bestempeld met vooroordelen als conservatief, passief, een moeilijke persoonlijkheid, eenzaam en vergeetachtig. Het probleem zal zichzelf echter deels oplossen, gezien de groep senioren met een actief en flexibel leven steeds groter wordt. Het is echter belangrijk om de beperkingen, die veelal gepaard gaan met een hogere leeftijd, in hun context te plaatsen.

 

Senioren en ouderen kunnen problemen vertonen binnen de volgende vaardigheden en domeinen:

 

Structureren en organiseren van alledaagse handelingen zoals telefoneren, maaltijden bereiden, klusjes, medicatie-inname, financiën regeling, …

Zelfredzaamheid zoals zich wassen, zich aankleden, eten, …

Fijne motorische vaardigheden zoals handwerk, schrijven, …

Grove motorische vaardigheden zoals verplaatsing binnen- en buitenshuis, verandering van zit- en lighouding

Productieve activiteiten zoals vrijwilligerswerk, tuinieren, …

Ontspannende activiteiten zoals lezen, fietsen, sociale contacten onderhouden

Sensoriek: gehoor, zicht en gevoeligheid

Oriëntatie in tijd en in ruimte

Geheugentaken

Krachtinspanningen

Evenwichtsstoornissen

Recuperatie na val of operatie

Woningaanpassingen op vlak van veiligheid, organiseren van een ziekenkamer

 

De ergotherapeut richt zich op het mogelijk maken voor ouderen om deel te nemen aan alledaagse activiteiten die hen meer levenskwaliteit geven. Dit kan door bijvoorbeeld ondersteuning, training en automatiseren van vaardigheden, advies en opvolging bij veranderingen in handelen, hulpmiddelen, re-organisatie in huis en woningaanpassingen, … Het recht om volwaardig te participeren aan het maatschappelijk leven heeft te maken met alle dimensies van het menselijk bestaan: fysiek, geestelijk, sociaal, cultureel, economisch en politiek (Ouderen Overleg Komitee, 2001). Zo is het dus ook de verantwoordelijkheid van een ergotherapeut, in samenspraak met de oudere, om dit doel voor ogen te houden!